Skip to main content

Kişisel verilerimizi işleyen kişi, kurum ve kuruluşların mevzuata aykırılık teşkil eden fiilleri ile zaman zaman karşılaşabiliyoruz. Bu gibi durumlarda mevzuata aykırılık; öncelikle veri sorumlusuna başvurarak giderilmeye çalışılmalıdır. Mevzuata aykırılığın veri sorumlusu tarafından giderilememesi hâlinde ise Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yoluna gidilmek suretiyle söz konusu aykırılık düzeltilebilmektedir.

Bu makalede, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVK Kanunu”) ile Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ (“Tebliğ”) hükümleri uyarınca veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet süreci hakkında bilgi alabilirsiniz.

Başvuru Sebepleri

Veri sorumlusuna başvuru; KVK Kanunu’nun uygulanması ile ilgili taleplerin iletilmesi (m. 13/1) veya ilgili kişiye tanınan hakların kullanılması (m. 11/1) amacıyla yapılabilmektedir.

İlgili kişinin, KVK Kanunu’nun uygulanması ile ilgili veri sorumlusuna ileteceği taleplerine gerekçe olabilecek mevzuata aykırı fiil ve uygulamalara örnek vermek gerekirse:

  • KVK Kanunu’nun 4 üncü maddesindeki temel ilkelere aykırı hareket etmek,
  • Geçerli bir hukuki sebep (istisnai şartlar veya açık rıza) bulunmamasına rağmen kişisel verileri işlemek veya aktarmak,
    • Veri işlemek için geçerli bir istisnai şart bulunmasına rağmen açık rıza istemek,
    • Açık rızayı, bir ürün veya hizmet sunumunun ön şartı olarak ileri sürmek,
  • İşlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkmasına rağmen kişisel verileri imha etmemek,
  • Aydınlatma yükümlülüğünü tam ve doğru olarak yerine getirmemek,
    • Aydınlatma yükümlülüğü ve açık rıza temini işlemlerini ayrı ayrı değil; birlikte yerine getirmek,
  • İlgili kişinin haklarına riayet etmemek,
  • Gerekli teknik ve idari tedbirleri almamak.

İlgili Kişinin Hakları

İlgili kişinin hakları, KVK Kanunu’nun 11 inci maddesinde düzenlenmektedir. Buna göre ilgili kişi, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili;

  • Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
  • Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
  • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
  • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
  • Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
  • KVK Kanunu 7 nci maddede öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
  • Kişisel verilerin düzeltilme, silinme veya yok edilmesi talebine istinaden yapılan işlemlerin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
  • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
  • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme, haklarına sahiptir.

Veri Sorumlusuna Başvuru

Veri sorumlusuna başvuru, KVK Kanunu’nun 13 üncü maddesinde düzenlenmektedir. Maddenin ilk fıkrası uyarınca ilgili kişi, KVK Kanunu’nun uygulanmasıyla ilgili taleplerini yazılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletir.

Diğer yöntemlere Tebliğ’in 5 inci maddesinde yer verilmiş olup “Başvuru Yöntemleri” başlığı altında bunlara değinilmektedir.

Başvuru Yöntemleri

Veri sorumlusuna başvuru yöntemleri, Tebliğ’in 5 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmektedir. Buna göre ilgili kişi, KVK Kanunu’nun 11 inci maddesinde belirtilen hakları kapsamında taleplerini;

  • Yazılı olarak,
  • Kayıtlı elektronik posta (KEP),
  • Güvenli elektronik imza veya mobil imza,
  • İlgili kişi tarafından veri sorumlusuna daha önce bildirilen ve veri sorumlusunun sisteminde kayıtlı bulunan elektronik posta adresi,
  • Başvuru amacına yönelik geliştirilmiş bir yazılım ya da uygulama, vasıtasıyla veri sorumlusuna iletir.

Başvuruda Bulunması Gereken Bilgiler

Veri sorumlusuna yapılacak başvurularda bulunması gereken unsurlar, Tebliğ’in 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmektedir. Buna göre başvuruda;

  • Ad, soyad ve başvuru yazılı ise imza,
  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası,
  • Yabancılar için uyruğu, pasaport numarası veya varsa kimlik numarası,
  • Tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi,
  • Varsa bildirime esas elektronik posta adresi, telefon ve faks numarası,
  • Talep konusu, bulunması zorunludur.

Başvuruda bulunması gereken bilgiler arasında yabancılara ilişkin bir madde bulunsa da, Tebliğ’in 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili kişiler, başvurularını ancak Türkçe yapmaları hâlinde bu haktan yararlanabilirler. Dolayısı ile Türkçe dışındaki dillerde yapılan başvuruların değerlendirilmesi, ilgili veri sorumlusunun taktirindedir.

Başvurunun Değerlendirilmesi

KVK Kanunu’nun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca veri sorumlusu; başvuruda yer alan talepleri, talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. İşlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir.

Tarife; Tebliğ’in 7 nci maddesinde düzenlenmiş olup verilen cevapta 10 (on) sayfaya kadar ücret alınamayacağı, bunun üzerindeki her bir sayfa için 1 TL işlem ücreti alınabileceği, cevabın taşınabilir ortamlarda verilmesi durumunda ise alınacak ücretin taşınabilir kayıt ortamının maliyetini geçemeyeceği ifade edilmiştir.

Maddenin üçüncü ve son fıkrası uyarınca veri sorumlusu; kendisine iletilen talebi kabul eder veya gerekçesini açıklayarak reddeder ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirir. Başvuruda yer alan talebin kabul edilmesi hâlinde veri sorumlusunca gereği yerine getirilir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklanması hâlinde alınan ücret ilgiliye iade edilir.

Kurula Şikâyet

Kurula şikâyet, KVK Kanunu’nun 14 üncü maddesinde düzenlenmektedir. Maddenin ilk fıkrası uyarınca; başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde başvuruya cevap verilmemesi hâllerinde; ilgili kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir.

Maddenin ikinci fıkrası uyarınca; veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden Kurula şikâyet yoluna başvurulamaz.

Maddenin üçüncü ve son fıkrası uyarınca kişilik hakları ihlâl edilenlerin, genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır. Dolayısı ile kişilik hakları ihlâl edilenler, Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25 inci maddeleri uyarınca maddî ve manevî tazminat talebinde de bulunabilirler.

Son olarak şikâyet; yazılı olarak dilekçe vermek suretiyle iletilebileceği gibi 2020 yılının Ocak ayında hizmete açılan internet sitesi aracılığı ile elektronik ortamda da iletilebilir. İnternet sitesi üzerinden yapılacak şikâyetler için e-Devlet ile kullanıcı girişi yapılması gerekmektedir.

Şikâyet başvurusu için: https://sikayet.kvkk.gov.tr

Şikâyetin İncelenmesi

Kurula şikâyet, KVK Kanunu’nun 14 üncü maddesinde düzenlenmektedir. Maddenin ilk fıkrası uyarınca Kurul, kendisine iletilen bir şikâyet üzerine inceleme yapabileceği gibi herhangi bir ihlâl iddiasını öğrenmesi durumunda da resen, görev alanına giren konularla sınırlı olmak üzere inceleme yapabilir.

Maddenin dördüncü fıkrası uyarınca şikâyet üzerine Kurul, talebi inceleyerek ilgililere bir cevap verir. Şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır.

Maddenin beşinci fıkrası uyarınca şikâyet üzerine veya resen yapılan inceleme sonucunda, ihlâlin varlığının anlaşılması hâlinde Kurul, tespit ettiği hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar vererek ilgililere tebliğ eder. Bu karar, tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilir.

Kurul tarafından verilen kararı yerine getirmeyen (gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri olan) veri sorumluları hakkında KVK Kanunu’nun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca (2020 yılı için geçerli olmak üzere) 45.062 TL’den 1.802.640 TL’ye kadar idari para cezası verilir.